Yılmaz Gruda Biyografisi: Yılmaz Gruda Kimdir?

Yılmaz Gruda Kimdir?

Yılmaz Gruda, 14 Temmuz 1930'da İstanbul'da doğmuş, Türk tiyatrosu, sineması ve edebiyatına önemli katkılar sağlamış çok yönlü bir sanatçıdır. Oyunculuk, yazarlık, yönetmenlik ve çevirmenlik gibi birçok alanda faaliyet göstermiş, geleneksel Türk tiyatrosu ve Anton Çehov etkilerini eserlerine yansıtmıştır. 25 Temmuz 2023 tarihinde 93 yaşında hayatını kaybeden Gruda, ardında zengin bir kültürel miras bırakmıştır.

Yılmaz Gruda, 14 Temmuz 1930 tarihinde İstanbul’da doğmuştur. Tam adı Ahmet Yılmaz Gruda’dır.

Babasının adı Hasan, annesinin adı Emine Mediha’dır. İlk Okulu İstanbul 12.

İlkokulunda okudu. Anne-babası ayrıldığı için 5.sınıftayken Ankara'ya göç etti, ticaretle uğraşan babasının yanında büyüdü.

Ortaokulu Ankara da okudu. Yılmaz Gruda Ankara Ticaret Lisesi'ndeki eğitim sürecini 2.

Sınıfta yarıda bırakarak Ankara’da banka memurluğu yapmaya başladı, daha sonra İstanbul’da Yeni Sabah gazetesinde muhasebecilik yaptı. 1954 yılında istifa ederek Tiyatro Derneği Cep Tiyatrosu’nda 1955-1956 yıllarında iki sezon sahneye çıktı.

Daha sonra da Küçük Sahne, Dormen Tiyatrosu, Ankara Devlet Tiyatrosu, Ankara Meydan Sahnesi, Ulvi Uraz, Nisa Serezli - Tolga Aşkıner gibi topluluklarda oynadı.

Bu dönemde rol aldığı oyunlar arasında Eugene O Neill’den Karaağaçlar Altında (1957), Walter Brandon Thomas’tan Teyzesi (1957), Donald Bevan - Edmund Trzcinski’den Stalag 17 / Kamp 17 (1957), Niccolo Machiavelli’den Aşk Otu (1958), Turgut Özakman’dan Duvarların Ötesi (1959), Nikolay Vasilyeviç Gogol’den Müfettiş (1959), Refik Erduran’dan İkinci Baskı (1961), Alec Coppell’dan Gazebo (1961), Haldun Taner’den Günün Adamı (1961), Agatha Christie’den Fare Kapanı (1962), Peter Ustinov’dan Romanoffla Jülyet (1962) sayılabilir.

Muammer Karaca tiyatrosunu yönetti.

Sinema ve dizi filmlerde rol alan ve tiyatro oyunları da yazıp, çeviriler yapan Yılmaz Gruda'nın eserlerinde geleneksel Türk tiyatrosu ve Anton Çehov etkisi açıkça görülür.

Tek kişilik gösterilerinde geleneksel Türk tiyatrosundan esinlendiği bir oyunculuk anlayışı ortaya koymuştur. Edebiyat alanında kendine özgü şiirleriyle dikkati çekmiştir.

İlk Şiiri (Memoya Mektup), Yağmur Ve Toprak Dergisi’nde yayınlandı (1945). Kaynak, Mavi, Yeni Ufuklar, Dost, Yeditepe, Şayet, Varlık, Kitaplık, Yücel, Şairler Yaprağı, Şimdilik,Varan, Yelken, Vatan Sanat Eki, Tanin, Oluşum, Soyut, Vatan gibi gazete ve dergilerde yazıları ve şiirleri yayınlandı.

İstanbul ve Ankara Radyolarında Radyo Tiyatrolarını yönetti ve oynadı. 1959 yılında Stand Up / Çağdaş Meddah’ı sahneledi ve oynadı.

Meddah ve Orta Oyununu televizyona getirdi. Ulusal Kanal’da 7 yıl Nasreddin Hoca / Bir Dakika Medya Konuğu programlarını yaptı.

İstanbul Büyükşehir Gösteri Merkezi ile Bahçelievler Belediye Tiyatrosunda Genel Sanat Yönetmeni, oyuncu, yönetmen ve öğretim görevlisi olarak çalıştı.

Efendiler Lütfen Şapkanızı Çıkarın (1958), Susanların Sonu (1960) ve Körün Gözü (1960) adlı oyunları yazan Yılmaz Gruda, sahnelerde ve televizyonda meddah gösterileri de gerçekleştirdi.

Aydınlık Dergisi’nde köşe yazarlığı yaptı.

1976 yılında boşandılar. Elvan Gruda adında bir kızı vardır.

Yılmaz Gruda, 25 Ekim 2020'de Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu'nda, Anton Çehov'un Evliliğin Halleri'ni Çeviren/Derleyen/Yöneten ve oyuncusu olarak 90 yaşında sahnede yer aldı.

Yılmaz Gruda, 13 Mart 2023 tarihinde böbrek yetmezliği nedeniyle İstanbul'da hastaneye kaldırıldı. 25 temmuz 2023 tarihinde 93 yaşında öldü.

1. eşi: 1957 yılında balerin Tolga Tiğin ile evlendi 1963 yılında boşandılar. Bir çocukları vardır.

2. eşi: 1965 yılında Ayşen Gruda (Erman) ile evlendi. Bu evlilik uzun sürdü.

3. eşi: 1985 yılında tiyatrocu Türkan Gruda ile evlendi. Eşi 24 Eylül 2014 tarihinde vefat etti.

Filmleri ve Dizileri

• 1973: Bebek Yüzlü
• 1973: Bitirimler Sosyetede
• 1973: Gazi Kadın
• 1973: Gülerken Ağlayanlar
• 1973: Sevda Yolu
• 1973: Yeryüzünde Bir Melek
• 1973: Cano
• 1972: Hazreti Yusuf
• 1972: Suya Düşen Hayal
• 1972: Tophaneli Murat
• 1972: Zulüm
• 1971: Ayıbettin Şemsettin
• 1971: Bir Kadın Kayboldu
• 1971: Sezercik Yavrum Benim
• 1970: Ağlayan Melek
• 1970: Bomba Ahmet
• 1970: Herkesin Sevgilisi
• 1970: İç Güveysi
• 1970: Ölünceye Kadar
• 1967: Demir Yumruklu Üçler
• 1967: Kızıl Tehlike
• 1967: Yalan Bazen Tatlıdır
• 1966: Ben Bir Kanun Kaçağıyım
• 1966: Kanun Benim
• 1966: Karakolda Ayna Var
• 1966: Yaşamak Haram Oldu
• 1965: Cennet Fedaileri
• 1964: Affetmeyen Kadın
• 1964: Döner Ayna
• 1962: Bir Gecelik Gelin
• 1961: İstanbul'da Aşk Başkadır
• 1961: Kader Yolcusu
• 1961: Suçlu Aşıklar
• 1960: Dolandırıcılar Şahı
• 1960: Gecelerin Ötesi
• 1960: Rüzgâr Zehra / Sünger Avcıları
• 1959: Düşman Yolları Kesti
• 1959: Ölürüm de Ayrılamam
• 1958: Daha Çekecek miyim
• 1958: Dokuz Dağın Efesi
• 1958: İstanbul Macerası
• 2024: Üç Günlük Dünya
• 2023: Kuzenler Firarda 2
• 2023: Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî
• 2023: Kaküllü Kız
• 2023: Prens
• 2023: Türk Dedektif
• 2022: Rüzgargülü
• 2022: Yanlış Anlama 2
• 2022: Mahalleden Arkadaşlar
• 2021: Çukur
• 2020-2021: Babam Çok Değişti
• 2020: Menajerimi Ara
• 2019: Bir Aile Hikayesi
• 2019: Hercai
• 2018: Ailecek Şaşkınız
• 2018: Batlır
• 2018: Göktaşı
• 2018: Şahsiyet
• 2018: Sorma Neden
• 2017: Görevimiz Tatil
• 2017: Ver Kaç
• 2017: Yıldızlar Şahidim
• 2016: Biz Bir Dolaşalım
• 2016: Roza of Smyrna / İsmail ve Roza
• 2015: Adana İşi
• 2015: Gönül İşleri
• 2015: Mutlu Ol Yeter
• 2014: Gülcemal
• 2014: Kod Adı: K.O Z.
• 2014: Olur Olur! Bal Gibi Olur
• 2014: Sürgün İnek
• 2014: Ulan İstanbul
• 2013: Aşk Ağlatır
• 2013: Fatih
• 2013: Galip Derviş
• 2013-2014: Vicdan
• 2012: Böyle Bitmesin
• 2012-2013: İşler Güçler
• 2012: Suskunlar
• 2011: Aşk Tesadüfleri Sever
• 2011: Bitmeyen Şarkı
• 2011: Celal Tan ve Ailesinin Aşırı Acıklı Hikayesi
• 2010: Çakıl Taşları
• 2009: Aile Saadeti
• 2009: Aşk Geliyorum Demez
• 2009: Bez Bebek
• 2008: Şeytanın Pabucu
• 2007-2009: Kavak Yelleri
• 2004-2007: Yabancı Damat
• 1996: Gözlerinde Son Gece
• 1994: Aylaklar - Altuğ Savaşal
• 1994: Bay Kamber
• 1992: Yağmur Beklerken
• 1990: Kuruntu Ailesi
• 1977: Meryem ve Oğulları
• 1976: Arabacının Aşkı
• 1976: Aşk Dediğin Laf Değildir
• 1976: Babanın Suçu
• 1976: Gel Barışalım
• 1976: Güngörmüşler
• 1976: Kana Kan
• 1976: Kuklalar
• 1976: Şoför
• 1976: Su Perisi Elması
• 1976: Tek Başına
• 1975: Diyet
• 1975: Köçek
• 1975: Vur Tatlım
• 1974: Fedai
• 1974: Kartal Yuvası
• 1973: Arap Abdo / İstanbul Kabadayıları
• 1973: Asiye Nasıl Kurtulur?
• GEN -AR TİYATROSU (Büyüklere Masallar 1967 )
• BAŞKENT TİYATROSU (Başbakan ve Uşağı 1968 )
• ERDEN ENER TİYATROSU ( İki El Ateş 1969)
• BARİKAN ÇOCUK OYUNLARI ( Pinokyo, Küçük Prens Sera 1969 )
• ANKARA ÇUVALDIZ KABERA ( Molla Kendini Kolla 1969 )
• ANKARA ÇUVALDIZ KABERA ( Sen Adamı Deli Edersin 1970 )
• YENİŞEHİR TOPLULUĞU ( Generalin Aşkı )

Tiyatro Oyunları

• ANKARA MALTEPE KOMEDİ TİYATROSU - Orhan ELÇİN Tiyatrosu ( Ne Şehittir Ne Gazi)
• ANKARA KÜÇÜK MEYDAN SAHNESİ (Baykuşla Pisi Pisi )
• ANKARA BÜYÜK MEYDAN SAHNESİ ( Söyle Kimsin )
• İSTANBUL ÜÇ MAYMUN KABERA ( İki Kıza Bir Çızbız 1971 )
• İSTANBULÜÇ MAYMUN KABERA ( Sen Adamı Deli Edesin 1971)
• Ayfer Feray TİYATROSU ( Çifte Balayı 1971 ),
• İSTANBUL TİYATROSU ( Bir Hamamda İki Çıplak 1973 )
• HALK TİYATROSU ( Komprador Oyunu 1974 )
• İSTANBUL SANDVİÇ TİYATROSU ( Şvayk Karakolda 1974 )
• Haldun Dormen TİYATROSU ( Bir Şey Söyle 1975 ),
• BONCUK ÖMER TİYATROSU ( Boncuk Ömer ile Pembe )
• İSTANBUL BEŞİKTAŞ HALK EVİ TİYATROSU ( Çürük Elma )
• İSTANBUL DEVEKUŞU KABERA ( Biz Bize Benzeriz 1978 )
• Enis Fosforoğlu TİYATROSU (Buzlar Çözülmeden 1980)
• ENİS FOSFOROĞLU TİYATROSU ( İkiz Kardeşim Devit 1983 )
• İNSELER TİYATROSU ( Aç Koynunu Ben Geldim 1983 )
• ÇUVALDIZ KARERA ( Olmaz Olmaz Deme 1986)
• Ulvi Uraz TİYATROSU
• DEVLET TİYATROSU
• Nisa Serezli – Tolga Aşkıner TİYATROSU
• Çolpan İlhan & Sadri Alışık Tiyatrosu (Frankenstein
• 2015-2018)
• Çivi Kabare Tiyatrosu (Biz Bize Benzeriz 2018)

Filmleri ve Dizileri

• Kadıköy Halk Eğitim Merkezi (Gülmeye Geldik Dünyaya 2018)
• Onlar Ki... Kuvayi Milliye Destanı - Nazım Hikmet - 2019
• Evliliğin Halleri - Anton Çehov - 2020
• 1963–1997 - Çarmıhtaki yeni Mehmet (Şiir )
• 1976 - Şu bizim Tiyatromuz
• 1980 - Kuyumcular ve Kuyumcular Günlüğü (Şiir )
• 1996 - Camdaki Düşman (Türkan Guruda ile beraber)
• 1997 - Çerçi Zeus (Şiir )
• 2002 - Bir çürümüş Kent Belgeseli (Şiir )
• 2002 - Maraton (Şiir )
• 2006 - Manzum Nasreddin Hoca Fıkraları
• 2007 - Çağdaş Edep Erkan Görgü Kitabı
• 2007 - Bir Başka O (Oratoryo)
• 2008 - Köylü Devrimci Börklüce Mustafa (Destan)
• 2011 - Kavuklu Hamdi (Orta Oyunu)
• 2011 - Bektaşi Fıkraları
• 2012 - Sultan Abdülaziz Vak'ası
• 2013 - Kendi İle Kendisi (Şiir)
• 2014 - Kasetçi
• 2016 - Yeşilçam Cehennemi
• 2017 - Gelir Ergeç
• 2020 - Sımayıl İle Razıya
• 1966 - Tütünün Zararları (Anton Çehov)
• 1984 - Tek Perdelik Dokuz Oyun (Anton Çehov)
• 1993 - Kül Altındaki Kor (Anton Çehov)
• 2018 - Bir Devlet Memurunun Ölümü, (Anton Çehov, Çeviren: Yılmaz Gruda)

Ödülleri

• 2003: Yunus Nadi Ödülleri - Yunus Nadi Ödüllü - Marathon (Bir Uzun Koşu)
• 1999: Behçet Aysan - Şiir Ödülü - Çerçi Zeus