Rafael Leão Kimdir?
Rafael “Rafa” Alexandre da Conceição Leão (Portekizce telaffuz: [ʁɐfɐˈɛl ˈljɐ̃w]; d.10 Haziran 1999), Süper Lig kulübü Galatasaray ve Portekiz milli takımında sol kanat oyuncusu olarak görev yapan Portekizli profesyonel futbolcudur. Dribbling yeteneği ve hızıyla tanınır. Sporting altyapısından yetişen Leão, 2018'de ilk kez A takım forması giydi ve 2017-18 sezonunda Taça da Liga'yı kazandı. Ancak kulüp tesislerinde şiddet uygulayan bir taraftar grubunun karıştığı bir olayın ardından sözleşmesini tek taraflı olarak feshetti. Kısa bir süre sonra Ligue 1 ekibi Lille'e bedelsiz transfer oldu. Bir sezonun ardından AC Milan, Leão'yu 2019 yılında 35 milyon avro bonservis bedeliyle kadrosuna kattı.
Leão, Portekiz genç milli takımlarında çeşitli yaş kategorilerinde ülkesini temsil etmiş bir oyuncudur ve 2016 Avrupa Şampiyonası’nı kazanan U-17 takımının bir parçasıydı. 2021 yılında A milli takımda ilk kez forma giyen Leão, Portekiz'in iki FIFA Dünya Kupası (2022 ve 2026) ve UEFA Euro 2024 kadrolarında yer aldı.
Erken yaşamı Leão, 10 Haziran 1999'da Lizbon Metropol Bölgesi'nde bulunan Almada, Portekiz'de doğdu. Angolalı bir babanın ve Portekiz São Tomé'li bir annenin oğlu olan Leão, Amora'da büyüdü ve üç kardeşi var.
Babasının soyadı Portekizce'de "Aslan" anlamına geliyor.
Sporting CP Leão, Amora ve Foot 21'de kısa bir süre forma giydikten sonra 10 yaşında Sporting'in altyapı kadrosuna katıldı. 21 Mayıs 2017'de henüz üçüncü sınıf öğrencisiyken, yedek takımla ilk kez A takıma çıktı ve Braga B ile deplasmanda 1-1 berabere kalınan maçta ikinci yarıda oyuna girerek gol attı.
Teknik direktör Jorge Jesus'un izniyle Leão, Primeira Liga'da ilk kez 11 Şubat 2018'de, Feirense'ye karşı oynanan ve ev sahibi takımın 2-0 kazandığı maçın son 21 dakikasında Bryan Ruiz'in yerine oyuna girdi. 2 Mart'ta, ilk yarının sonlarında sakatlanan Seydou Doumbia'nın yerine oyuna girdikten birkaç dakika sonra konuk takım adına beraberliği sağladı; ancak Porto'ya deplasmanda 2-1 yenildikleri maçta gol attı ve bu süreçte kulübün o rakibe karşı en genç gol atan oyuncusu oldu.
14 Haziran 2018'de Leão, Sporting Clube de Portugal ile olan sözleşmesini tek taraflı olarak feshetti. Mayıs 2018'de Sporting oyuncuları ve personelinin, Alcochete'deki Sporting antrenman tesislerinde yaklaşık 50 taraftardan oluşan bir kalabalığın vahşice saldırıya uğradığı saldırıyı gerekçe gösterdi.
Lille Leão, 8 Ağustos 2018'de Fransız kulübü Lille OSC'e bedelsiz olarak transfer oldu ve beş yıllık bir sözleşme imzaladı. Sporting daha sonra Lille'in oyuncuyu transfer etme anlaşmasına itiraz ederek transferi "kabul edilemez" buldu ve FIFA'ya şikayette bulunarak 45 milyon avroluk serbest kalma maddesini talep etti.
Eylül 2018'in başında Leão, Lille'in yaşadığı mali zorlukların ardından Direction Nationale du Contrôle de Gestion (DNCG) tarafından uygulanan yaptırımlar nedeniyle transferi Ligue de Football Professionnel (LFP) tarafından onaylanmayınca kulüple olan sözleşmesini feshetmek istedi. Temsilcisi tarafından Lille'de kalmaya ikna edildikten sonra DNCG, Leão'nun sözleşmesi de dahil olmak üzere Lille'in bekleyen sözleşmelerini onayladı.
Leão, 30 Eylül 2018'de Marsilya'ya karşı 3-0 kazanılan iç saha maçında 78. dakikada Loïc Rémy'nin yerine oyuna girerek ilk resmi maçına çıktı. Ligue 1'deki ilk golünü, sadece ikinci maçında 67 dakika atarak Caen'i 1-0 yenmesine yardımcı oldu.
Leão, Lille teknik direktörü Christophe Galtier tarafından çoğunlukla forvet olarak kullandı ve 26 resmi maçta toplam sekiz gol attı ve takım arkadaşı olan vatandaşı José Fonte, Rui Fonte, Edgar Ié ve Xeka ile birlikte 2018-19 sezonunda Ligue 1 de ikinci oldular.
Leão, 1 Ağustos 2019'da AC Milan 35 milyon avro bonservis bedeli ve %20 satış bedeli karşılığında transfer oldu ve beş yıllık sözleşme imzaladı. Serie A'daki ilk maçına 25 Ağustos'ta, deplasmanda Udinese'ye 1-0 yenildikleri maçta 75. dakikada Samu Castillejo'nun yerine oyuna girerek çıktı.
Leão, kulüpteki ilk golünü, 29 Eylül'de ACF Fiorentina'ya 1-3 yenildikleri maçta son dakikalarda attığı teselli golüyle kaydetti. 19 Mart 2020'de Spor Tahkim Mahkemesi (CAS), Leão'yu sözleşmeyi tek taraflı ihlal ettiği gerekçesiyle Sporting'e 16,5 milyon avro ödemeye mahkûm etti.
7 Temmuz'da Leão, lig lideri Juventus'a karşı attığı golle Milan'ın iki gol geriden gelip 4-2 galip gelmesine yardımcı oldu. Sezon sonunda, 31 lig maçında altı gol atarak Milan'ın ligi altıncı sırada bitirmesine ve 10 maçlık yenilmezlik serisi yakalamasına yardımcı oldu.
3 Ocak 2021'de, Benevento'ya karşı deplasmanda 2-0 kazanılan maçta ikinci golü attı ve Serie A'da Milan adına ondan fazla gol atan en genç ikinci yabancı oyuncu (21 yıl ve 207 gün) oldu. Rekor Alexandre Pato'dan (19 yıl ve 19 gün ile).
2021-22 sezonunun başlangıcında, 29 Ağustos'ta Leão, San Siro'da Cagliari'ye karşı 4-1'lik iç saha galibiyetinde ceza sahası dışından bir şutla ilk golü attı. 15 Eylül'de, UEFA Şampiyonlar Ligi'ndeki ilk maçında, Liverpool'a deplasmanda 3-2 yenildikleri maçta Ante Rebić'e asist yaptı; ve 28 Eylül'de, Atlético Madrid'e karşı iç sahada 2-1 yenildikleri maçta turnuvadaki ilk golünü attı.
9 Şubat 2022'de Leão, Lazio'ya karşı ilk ve ikinci golü atarak sezonda 14 gole doğrudan katkıda bulundu ve Avrupa'nın en iyi 5 ligindeki kariyeri boyunca elde ettiği rekoru geride bıraktı. Dört gün sonra, Milan formasıyla 100. maçına çıktığında, Sampdoria'ya karşı 1-0 kazandıkları maçta tek golü kaydetti ve Milan'ı lig tablosunun zirvesine taşıdı.
25 Şubat'ta, Udinese'ye karşı 1-1 berabere kaldıkları maçta sezonun sekizinci lig golünü atarak, Andriy Shevchenko'dan sonra Serie A'da AC Milan formasıyla haftanın yedi gününde de gol atan ikinci oyuncu oldu.
1 Mayıs'ta Leão, Fiorentina'ya karşı 1-0 kazandıkları maçta galibiyet golünü atarak, Serie A'da tek bir sezonda en az 10 gol atan en genç Portekizli oldu. Yedi gün sonra, Leão'nun Sandro Tonali'ye yaptığı iki asist ile takımının deplasmanda Hellas Verona'yı 3-1 yenerek Serie A tablosunun zirvesindeki rakipleri Inter'i geçmesini sağladı.
Leão, 27 Ağustos'ta Bologna'ya karşı 2-0'lık ev sahibi galibiyetinde gol atıp bir asist yaparak 2022-23 sezonuna başladı. 3 Eylül'de, Serie A'daki 100. maçında, Derby della Madonnina'da derbi amçında Inter Milan'a karşı 3-2 kazanılan maçta iki gol attı ve Olivier Giroud'ya bir asist yaptı; ikinci golü ona Eylül ayının Serie A Ayın Golü ödülünü kazandırdı.
10 Eylül'de Leão, Milan'ın Sampdoria'ya karşı 2-1 kazandığı maçın ikinci yarısının başlarında yaptığı sert hareketten dolayı iki kez sarı kart gördükten sonra kulüp kariyerinde ilk kez kırmızı kart gördü. Ekim ayında Leão, 2022 Ballon d'Or'a aday gösterilen 30 adaydan biri oldu ve oylama anketlerinde 14. sırada yer alarak oylama listesindeki en yüksek sıraya yerleşen Portekizli oyuncu oldu.
Aynı ayın ilerleyen günlerinde Leão, Serie A Ayın Oyuncusu seçildi.
2 Nisan 2023'te Leão, lig lideri Napoli'ye karşı deplasmanda alınan 4-0'lık galibiyette iki gol attı. Napoli, 2007-08 sezonunda Atalanta'ya 5-1 yenildiğinden bu yana aldığı en ağır yenilgiyi aldı.
18 Nisan'da, 2022-23 UEFA Şampiyonlar Ligi çeyrek final ikinci ayağında deplasmanda 1-1 berabere kalınan maçta, daha sonra maçın oyuncusu seçilen Olivier Giroud'ya asist yaptı ve takımının 2006-07 sezonundan bu yana ilk kez toplamda 2-1 galip gelerek yarı finale yükselmesini sağladı. Sakatlığı nedeniyle Inter'e karşı oynanan yarı final ilk maçında forma giyemedi.
Fakat 1-0 kaybedilen ikinci ayak maçında oynadı ve ezeli rakiplerinin 2010'dan bu yana ilk kez Şampiyonlar Ligi finaline yükselmesine tanıklık etti.
2022-23 sezonunun final turundan iki gün önce Leão, AC Milan ile olan sözleşmesini 2028'e kadar uzattı. Çeşitli köşe yazarları ve muhabirlere göre, sözleşmesinin finansal detayları arasında sezon başına 5 ila 7 milyon avro gelir (ekstralara bağlı olarak), 1,5 milyon avro imza bonusu ve yalnızca yaz transfer dönemlerinde etkinleştirilebilen 175 milyon avroluk serbest kalma maddesi yer alıyordu.
Leão'nun önceki kulübü Lille de gelecekteki bir transfer payı var. Fransız ekibi bunu kabul etti ve toplam 20,6 milyon avroluk ücretin 19,6 milyon avrosunu Sporting'e tazminat olarak ödemeyi kabul etti; Leão ise sözleşmesinin feshi için kalan bir milyon avroyu ödedi.
AC Milan, Lille'e toplam tutarın %90'ına kadarını iade etmeyi taahhüt etti.
2023-24 sezonu öncesinde Leão, Real Madrid'den kiralık olarak dönen Brahim Díaz'ın ayrılmasının ardından 10 numaralı formayı aldı. Milan'ın 10 numaralı forması daha önce eski oyuncular Clarence Seedorf, Gianni Rivera, Roberto Baggio, Rui Costa ve Ruud Gullit gibi efsane isimler tarafından giyilmişti.
Leão, yeni sezonun ilk golünü 1 Eylül'de Roma'ya karşı oynanan ve ligde 2-1 kazanılan maçta akrobatik bir bisiklet vuruşuyla attı. 23 Eylül'de, Hellas Verona'ya karşı oynanan ve 1-0 kazanılan maçta ilk golü atan Milan kaptanı oldu.
Sonraki aylarda Leão, özellikle Milan'ın Şampiyonlar Ligi grup aşamasında Newcastle United'a karşı oynadığı ve 0-0 berabere biten maçtaki performansı nedeniyle eleştirildi. Ancak Leão, Kasım ayında formunu yeniden kazandı ve 9 Kasım'da Şampiyonlar Ligi grup aşamasının dördüncü haftasında Paris Saint-Germain'e karşı 2-1 kazandıkları maçta golünü kaydetti.
Bu gol, daha sonra gruplarını üçüncü sırada tamamlamalarının ardından Avrupa Ligi eleme turu play-off'larına katılmalarına yardımcı oldu. Ancak Leão, hamstring sakatlığı nedeniyle son grup aşaması maçlarını kaçırdı.
Avrupa Ligi'nde Leão, Rennes'e karşı eleme turu play-off'larında iki gol atarak takımının turnuvanın çeyrek finallerine ulaşmasına yardımcı oldu Son 16 turunda, Slavia Praga'ya karşı toplamda 7-3'lük galibiyette bir gol atıp iki gol pası verdi ve Milan'ın turnuvanın çeyrek finallerine ulaşmasına yardımcı oldu.
30 Mart'ta Leão, kulüp adına 200. maçına çıktı ve Fiorentina'ya karşı deplasmanda alınan 2-1'lik galibiyette gol ve asist yaptı. 5 Mayıs'ta Leão, Genoa karşısında oyundan çıkarken Milan taraftarlarının bir kısmı tarafından ıstıklandı ve ardından doğrudan soyunma odasına gitti.
11 Mayıs'ta Leão, yedek olarak oyuna girdi ve Cagliari'ye karşı alınan 5-1'lik galibiyette gol ve asist yaparak Kaká'dan sonra kulüp adına 50 gol ve 50 asiste ulaşan en hızlı ikinci oyuncu oldu. Leão, 2023-24 Serie A'da en çok gol pozisyonu yaratan (18) oyuncu oldu ve sezonu Paulo Dybala ile birlikte 9 asist ve 9 golle Serie A'nın en çok asist yapan oyuncusu olarak tamamladı ve Serie A da sezonun Takımı'na seçildi.
2024-2025 Yeni sezona başlarken, Leão'nun topsuz oyun performansı ve savunmadaki katkılarından memnun olmayan yeni teknik direktör Paulo Fonseca ile bir anlaşmazlık yaşadı. Milan, Serie A'da form tutmakta zorlanırken, Fonseca, takımın yapısına daha fazla denge kattığı düşünülen Noah Okafor gibi oyuncuları tercih ederek, Leão'yu birkaç maç yedekte tutmayı tercih etti.
Leão ve Fonseca arasındaki ilişkinin dönüm noktası, Milan'ın 5 Kasım'da Real Madrid'e karşı oynadığı UEFA Şampiyonlar Ligi grup aşaması maçında, Santiago Bernabéu'da 3-1 kazandıkları maçta üçüncü golün asistini yapmasıydı. Dört gün sonra, Cagliari ile 3-3 berabere kaldıkları maçta iki gol atarak Serie A kariyerindeki 50. golünü attı ve kulüpteki son iki golünü Haziran 2023'te attı.
13 Kasım'da, Portekiz millî takımı için millî takımda görevdeyken, Fonseca ile aralarındaki sorunları çözdüklerini söyledi.
6 Ocak 2025'te Leão, yeni teknik direktörü Sérgio Conceição (Paulo Fonseca'nın yerine) yönetiminde, rakipleri Inter Milan'a karşı 2024 Supercoppa Italiana'yı kazandı. Yedek olarak oyuna girdikten sonra, 3-2'lik geri dönüş galibiyetinde 2. galibiyet golünü attı ve AC Milan ile ikinci kupasını kazandı.
Ancak, başlangıçtaki iyileşmeye rağmen, istikrarsız performansı yeniden ortaya çıktı. Sonraki aylarda, Conceição'nun gözünden düştüğü bildirildi; bu durum, sezonun son maçlarında yedek kulübesinde kalmasına neden oldu.
29 Mayıs'ta Milan, Coppa Italia finalinde Bologna'ya yenildi ve Serie A'yı sekizinci sırada tamamlayarak hiçbir Avrupa kupasına katılma hakkı kazanamadı.
2025–26 sezonunda, Massimiliano Allegri yeni teknik direktör olarak göreve geldi ve onu ve takım arkadaşı Christian Pulisic’i, alışılagelmiş kanat pozisyonlarından uzaklaştırarak esas olarak merkez forvet pozisyonlarına kaydırdı.
Allegri’nin taktik sistemine başlangıçta uyum sağlamasına ve özellikle 19 Ekim’de Fiorentina’ya karşı 2–1 kazanılan lig maçında gol atmasına rağmen, bir önceki Juventus maçında önemli fırsatları kaçırdığı için eleştirildi; bu maç berabere sonuçlanmıştı ve Allegri ondan daha fazla yoğunluk ve sorumluluk bekliyordu.
Kısa süre sonra, sakatlıklar nedeniyle formunda düşüş yaşadı; bu durum onun patlayıcılığını elinden aldı ve Allegri’nin taktiksel talepleriyle birleşince sınırlı ya da tutarsız bir performans sergilemesine yol açarak ikilinin ilişkisini daha da kötüleştirdi. 15 Mart’ta, Lazio’ya karşı alınan yenilginin ardından Leão, oyundan çıkarılmasına sert tepki gösterdi ve takım arkadaşlarının kendisine pas atmamalarından dolayı hayal kırıklığını dile getirdi.
Sezonun sonuna doğru takımın performansı dibe vurdu ve bu durum, AC Milan’ın üst üste ikinci sezon Şampiyonlar Ligi’ne katılma şansını kaçırmasına neden oldu.
30 Mayıs 2026’da Sport TV’ye verdiği röportajda Leão, bu sakatlığı 4–5 ay boyunca atlatamadığını açıkladı ve sezon boyunca uygulanan taktik sistemin kendisine uygun olmadığını öne sürdü. Ayrıca kulüpteki kariyerine son verme kararı aldı ve “başka bir ligde oynamaya ve yeni bir meydan okumaya hazır olduğunu” açıklayarak, yeteneğinin en çok değer göreceği liglerin Premier Lig veya La Liga olacağını düşündüğünü belirtti.
Galatasaray 29 Ağustos 2026'da, Galatasaray, Leão'nun yakında gerçekleşecek transferi konusunda kendisi ve kulübü AC Milan ile resmi görüşmelere başladığını duyurdu. Aynı gün İstanbul'a geldi.
Ertesi gün yapılan açıklamada, Leão'nun 38 milyon Euro bonservis bedeli karşılığında Galatasaray'a 4 yıllık sözleşmeyle transfer olduğu resmen açıklandı.Böylece, o gün itibarıyla Galatasaray tarihinin en pahalı ikinci transferi olarak kayıtlara geçti. Listenin zirvesinde ise Lilleden eski takım arkadaşı Victor Osimhen yer alıyordu.
4 Eylül'de Galatasaray'ın İstanbul Başakşehir'i deplasmanda 3-2 mağlup ettiği karşılaşmanın 68. dakikasında Batrakov'un yerine oyuna girerek Galatasaray formasıyla ilk maçına çıktı.
Millî takım kariyeri
Leão, 19 Yaş Altı Milli Takımı ile 2017 UEFA Avrupa 19 Yaş Altı Milli Takımı Şampiyonası'na katıldı ve finalde İngiltere'ye yenildikten sonra takımıyla ikincilik yaşadı. Polonya'daki 2019 FIFA 20 Yaş Altı Dünya Kupası'nda üç maçta da forma giydi ve Güney Afrika ile 1-1 berabere kalınan maçta tek golü attı, ancak takımı gruptan çıkamadı.
Leão, 10 Kasım 2017'de henüz 18 yaşındayken Portekiz U-21 takımı adına ilk maçına çıktı ve 2019 UEFA Avrupa Şampiyonası elemeleri için Romanya'ya karşı deplasmanda 1-1 berabere kalınan maçta 31 dakika oynadı. Bu seviyedeki ilk golünü 10 Eylül 2019'da 2021 Avrupa Şampiyonası elemelerinde Belarus'a karşı 2-0 kazanılan maçta attı.
Mart 2021'de Leão, 2021 UEFA Avrupa U-21 Şampiyonası'na katıldı ve Portekiz'in finalde Almanya'ya 1-0 yenildikten sonra ikinci sırada bitirmesine yardımcı oldu.
Leão, 5 Ekim 2021'de sakatlanan Rafa Silva'nın yerine ilk kez A Milli Takım'a çağrıldı. Dört gün sonra, devre arasında Cristiano Ronaldo'nun yerine geçerek ve Katar'a karşı oynanan hazırlık maçında André Silva'nın golünde asist yaparak ilk milli maçına çıktı.
Ekim 2022'de, Katar'da düzenlenecek 2022 FIFA Dünya Kupası için Portekiz'in 55 kişilik geniş kadroya seçildi ve turnuvanın 26 kişilik son kadrosunda da yer aldı. 25 Kasım'da Leão, Portekiz'in Gana'ya karşı 3-2'lik grup aşaması galibiyetini perçinleyen ilk milli golünü attı.
Leão, 6 Aralık'ta Portekiz'in son 16 turunda İsviçre'yi 6-1 yendiği maçta ikinci Dünya Kupası golünü kaydetti. Portekiz, çeyrek finalde Fas'a 1-0 yenilerek elendi.
21 Mayıs 2024'te, 2024 Avrupa Futbol Şampiyonası'nın 26 kişilik kadrosuna seçildi. Çekya ve Türkiye'ye karşı ilk 11'de başladı, ancak her iki maçta sarı kart görmesi nedeniyle grup aşamasının son maçı olan Gürcistan karşısında forma giyemedi.
Slovenya'ya (penaltı atışlarında 3-0 galibiyet) ve eleme aşamasında Fransa'ya (bir başka penaltı atışında 5-3 mağlubiyet) karşı iki maç daha oynadı.
Son 32 turunda Hırvatistan'ı 2-1 yendikleri maçta, uzatma dakikalarında Gonçalo Ramos'un golüne asist yaparak ülkesinin Son 16 turuna yükselmesine katkıda bulundu.
Takım Sporting CP Taça da Liga: 2017–18 AC Milan Serie A: 2021-22 Supercoppa Italiana: 2024-25 Coppa Italia finalist: 2024-25 Portekiz U17 Avrupa 17 Yaş Altı Futbol Şampiyonası: 2016 Portekiz U19 Avrupa 19 Yaş Altı Futbol Şampiyonası finalist: 2017 Portekiz U21 Avrupa 21 Yaş Altı Futbol Şampiyonası finalist: 2021 Portekiz UEFA Uluslar Ligi: 2024–25
Kişisel Serie A Serie A En Değerli Oyuncusu: 2021-22 Serie A Ayın Oyuncusu: Ekim 2022, Nisan 2023, Eylül 2023 Serie A Ayın Golü: Eylül 2022 Serie A Yılın Takımı: 2021–22, 2022–23, 2023–24 Serie A Yılın Futbolcusu: 2022 Serie A Asist kralı: 2023–24 İtalyan Serie A'da atılan en hızlı gol REKOR: 2020-21 sezonunda Sassuolo–AC Milan maçının başlamasından 6,2 saniye sonra
Başarıları
- Takım — Supercoppa Italiana: 2024-25
- Takım — Coppa Italia finalist: 2024-25
- Takım — UEFA Uluslar Ligi: 2024–25
- Kişisel — Serie A Asist kralı: 2023–24
- Kişisel — Serie A Ayın Oyuncusu: Ekim 2022, Nisan 2023, Eylül 2023
- Kişisel — Serie A Ayın Golü: Eylül 2022
- Kişisel — Serie A Yılın Futbolcusu: 2022
- Takım — Serie A: 2021-22
- Takım — Avrupa 21 Yaş Altı Futbol Şampiyonası finalist: 2021
- Kişisel — Serie A Serie A En Değerli Oyuncusu: 2021-22
- Kişisel — Serie A Yılın Takımı: 2021–22, 2022–23, 2023–24
- Kişisel — İtalyan Serie A'da atılan en hızlı gol REKOR: 2020-21 sezonunda Sassuolo–AC Milan maçının başlamasından 6,2 saniye sonra
- Takım — Taça da Liga: 2017–18
- Takım — Avrupa 19 Yaş Altı Futbol Şampiyonası finalist: 2017
- Takım — Avrupa 17 Yaş Altı Futbol Şampiyonası: 2016