İlkay Gündoğan Biyografisi: İlkay Gündoğan Kimdir?

İlkay Gündoğan Kimdir?

İlkay Gündoğan (Türkçe telaffuz: [ilˈkaj ˈɟyndoan]; d. 24 Ekim 1990, Gelsenkirchen), orta saha pozisyonunda oynayan Türk asıllı Alman millî futbolcudur. Süper Lig takımlarından Galatasaray'da forma giymektedir. Gündoğan, 2009 yılında 1. FC Nürnberg'e katıldı ve 2011 yılında Borussia Dortmund'a transfer oldu. 2011-12 Bundesliga ve 2011-12 DFB-Pokal şampiyonluklarını Dortmund'daki ilk sezonunda kazandı. Dortmund'un 2013 UEFA Şampiyonlar Ligi finaline ulaşmasına yardımcı oldu ve Bayern Münih'e kaybettikleri maçta gol attı.

İspanya'da Barcelona ile bir sezon geçirdikten sonra, 2024 yılında Manchester City'ye geri döndü.

Gündoğan, daha önce 18 yaş altı, 19 yaş altı, 20 yaş altı ve 21 yaş altı takımlarında yer aldıktan sonra 2011 yılında Almanya için ilk A milli maçına çıktı. Almanya'nın 2012, 2020, 2024 Avrupa Futbol Şampiyonası ile 2018 ve 2022 FIFA Dünya Kupası kadrolarında yer aldı.

İlk yılları İlkay Gündoğan, 24 Ekim 1990 tarihinde Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin Gelsenkirchen kentinde Türk bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Baba tarafından dedesi Balıkesir'den Almanya'nın Ruhr bölgesine maden işçisi olarak çalışmak üzere gelen bir göçmen işçidir.

Gündoğan, 3 yaşındayken, doğduğu şehrin takımı SV Gelsenkirchen-Hessler 06'nın altyapısında forma giydi. 1998'de Schalke 04 altyapısına geçti ancak daha sonra büyüme sorunları nedeniyle spora tamamen ara vermek zorunda kaldı.

Daha sonra bunun hayatındaki en büyük hayal kırıklıklarından biri olduğunu itiraf eden Gündoğan, 13 yaşındayken kulüp kendisini tekrar transfer etmeyi teklif ettiğinde, bir şekilde tekrar hayal kırıklığına uğrayacağı korkusuyla Schalke'yi reddetti.

VfL Bochum 2009 yılına kadar çeşitli altyapı seviyelerinde oynayan Gündoğan, 2007-08 sezonunda Bochum'un U-19 takımında oynadı. Takım, U-19 batı ligini beşinci sırada tamamladı.

Gündoğan, 26 maçın 24'ünde oynadı ve 14 gol ile etkili bir performans gösterdi. Sezon ortalarında 5 maçta arka arkaya gol atma başarısını yakaladı.

Sonraki sezon da U-19 takımında sezona başladı ve ilk 12 maçta 10 gol attı. Rot Weiss Ahlen U-19'a karşı oynanan maçta hat trick yaptı.

Bu başarı ile ilk yarının ortasında VfL Bochum II takımına yükseldi.

2008-09 sezonun ikinci yarısında 2. Bundesliga takımı 1.

FC Nürnberg takımına transfer oldu. Gündoğan'ın yalnızca bir maçta oynadığı ligde üçüncü olan Nürnberg, play-off'larda Energie Cottbus'u iki maçta da yenerek Bundesliga'ya yükseldi.

2009-10 sezonunun ilk maçı olan DFB-Pokal maçında Dynamo Dresden'e bir gol attı. Bundesliga'da ilk maçına 8 Ağustos 2009'da Schalke 04 karşısında çıktı.

İlk haftalarda forma giyen Gündoğan, daha sonra formayı kaptırsa da ligin ikinci yarısı takımın değişmez isimlerinden oldu. Ligdeki ilk golünü Bayern München'e attı.

Gündoğan'ın golüyle Nürnberg, maçta 1-1 beraberliği sağladı. Nürnberg, lig 16.sı oldu ve geçen sezonki gibi yine play-off oynadı.

İki maçta da oynayan Gündoğan, ikinci maçta bir de gol attı ve Nürnberg'in FC Augsburg'u iki maçta da yenmesine yardım etti.

2010-11 sezonunda Nürnberg'in ilk 11'indeki yerini koruyan Gündoğan, ilk 10 maçın 9'unda forma giydi ve bu maçların hepsinde ilk 11'de başladı. 9. hafta maçında VfL Wolfsburg'a ilk golü attı.

Maç 1-1 olduktan sonra ise Nürnberg'e galibiyeti getiren golün asistini yaptı. Bir sonraki hafta ise Werder Bremen deplasmanında alınan 3-2'lik galibiyette iki gol kaydetti.

Borussia Dortmund

2011-12 sezonunda Real Madrid'e transfer olan Nuri Şahin'in yerine önceki sezonun Almanya şampiyonu Borussia Dortmund'a 4 milyon avro karşılığında transfer oldu. 23 Temmuz 2011'de Schalke 04 ile oynanan Süper Kupa ile ilk resmî maçına çıktı.

90 dakika forma giyen futbolcu, doğrudan penaltılara gidilen maçta takımının ilk penaltısını gole çevirdi ancak 3-4 yenilerek kupayı kaybettiler. Bir hafta sonra ise Almanya Kupası'nda ilk asistini yaptı.

Ligde ilk 10 hafta forma giyen futbolcu daha sonra ilk 11'deki yerini kaybetse de ara ara kadroya girmeyi sürdürdü. Dortmund'daki ilk golünü ise 17 Aralık 2011'de SC Freiburg'u 4-1 yendikleri maçta kaydetti.

Sezon içinde ilk kez Avrupa maçına çıkan futbolcu UEFA Şampiyonlar Ligi'nde 2 maçta forma giyse de grup sonuncusu olarak elendiler. Gündoğan, sezonun ikinci yarısında ise performansını yükseltti.

Almanya Kupası yarı finalinde Greuther Fürth karşısında penaltılara gitmesi beklenen maçın 120. dakikasında gol atarak takımını finale çıkaran isim oldu. Ligde de performansı, attığı goller ve asistleri ile etkili bir görünüm sergileyen Gündoğan, Dortmund ile Almanya şampiyonluğu yaşadı.

12 Mayıs 2012'de ise FC Bayern Münih'i Almanya Kupası finalinde 5-2 yenerek sezonun ikinci kupasına sahip olurken, Gündoğan 90 dakika sahada kalmıştı.

Dortmund'daki ikinci sezonunda da takımının her kulvarda FC Bayern ile başa baş verdiği mücadele takımının en önemli isimlerinden biri oldu. Ancak Süper Kupa mağlubiyeti ile başlayan sezonda ligi ve kupayı da rakiplerine kaptırdılar.

Ancak UEFA Şampiyonlar Ligi finaline çıkmaya başardılar. Finalde de FC Bayern ile karşılaşan takımda Gündoğan, takımı 1-0 mağlupken kazanılan penaltıyı gole çevirerek takımını umutlandırdı.

Ancak maçı 2-1 kaybederek sezonu kupasız kapamış oldular.

Gündoğan, 2013-14 sezonuna da hızlı başladı. 27 Temmuz 2013'te FC Bayern Münih ile oynanan Almanya Süper Kupası maçında maç 1-1 devam ederken, takımını 2-1 öne geçiren golün asistini yapıp bir dakika sonra ise kendisi bir gol kaydetti.

Maçı 4-2 kazanan Dortmund, sezona kupayla başlamış oldu. Kupa ve ligde bir maça çıktıktan sonra ise millî takımda omuriliğinden sakatlık geçirerek sezonun ilk yarısında forma şansı bulamadı.

28 Mart tarihinde, Barcelona kulübü doktorları Almanya'da baştan aşağı sağlık kontrolünden geçirdi.

2016–2017: İlk sezon ve uzun süreli sakatlık 2 Haziran 2016'da Gündoğan, Premier Lig kulübü Manchester City ile dört yıllık sözleşme imzaladı. Transfer ücreti tahmini olarak 20 milyon sterlin olarak açıklandı.

O, eski Bayern Münih teknik direktörü Pep Guardiola yönetiminde kulübün ilk transferiydi. Gündoğan, 14 Eylül'de Borussia Mönchengladbach ile oynanan 2016-17 Şampiyonlar Ligi grup aşaması maçında dört ay sonra ilk kez forma giyerek takımı ilk ilk resmi maçına çıktı.

29 Ekim 2016'da The Hawthorns'da West Bromwich Albion'a karşı 4-0 galip gelen maçta iki gol attı ve Agüero'nun golünü hazırladı. Şampiyonlar Ligi grup aşamasında evinde oynanan ve 3-1 galip gelinen Barcelona maçında iki gol atarak formunu sürdürdü.

14 Aralık'ta, Watford ile oynanan 2016-17 Premier League maçında Gündoğan, 44. dakikada diz bağlarında meydana gelen hasar nedeniyle oyundan çıkarıldı. Guardiola, oyuncunun “birkaç ay” boyunca sakatlık nedeniyle sahalardan uzak kalacağını açıkladı.

Daha sonra Gündoğan'ın sağ dizindeki çapraz bağının yırtıldığı ve sezonun geri kalanında forma giyemeyeceği doğrulandı.

2017–2022: Arka arkaya Premier Lig şampiyonlukları

16 Eylül 2017'de Gündoğan, dokuz ay sonra Manchester City formasıyla ilk kez sahaya çıktı ve takımının Watford'a karşı 6-0 kazandığı 2017-18 Premier League maçında yedeklerden oyuna girdi. Üç ay sonra, Leroy Sané'nin asistiyle sezonun ilk golünü kafayla attı ve bu gol, City'nin Tottenham Hotspur'u 4-1 yendiği maçta takımına üstünlük sağladı.

13 Şubat 2018'de, 2017-18 Şampiyonlar Ligi son 16 turunda FC Basel'e karşı oynanan deplasman maçında, her iki yarıda birer gol atarak City'nin 4-0 galip gelmesini sağladı. 4 Mart'ta, Chelsea'yi 1-0 yendikleri maçta iki Premier League pas rekoru kırdı: bir tanesi tek bir maçta en fazla pas denemesi (174), diğeri ise en fazla başarılı pas (167) rekoruydu.

Her iki rekorun önceki sahibi, Aralık 2011'de Stoke City karşısında 168 denemeden 157 pas tamamlayan eski City takım arkadaşı Yaya Touré idi.

Ağustos 2019'da Gündoğan, City ile dört yıllık bir sözleşme uzatması imzaladı. 21 Eylül 2020'de COVID-19 testi pozitif çıktı ve bu nedenle on gün boyunca karantinaya girmek zorunda kaldı.

Bu haber, City'nin Wolverhampton Wanderers ile oynayacağı sezonun ilk maçı için aynı gün duyuruldu. İyileştikten sonra takıma geri döndü ve 15 Aralık'ta West Bromwich Albion ile 1-1 berabere kaldıkları maçta sezonun ilk Premier Lig golünü attı.

13 golle lig sezonunda City'nin en golcü oyuncusu oldu. 29 Mayıs'ta, Chelsea'ye karşı 1-0 yenilgiyle sonuçlanan 2021 Şampiyonlar Ligi finalinde oynadı.

22 Mayıs 2022'de, 2021-22 Premier Lig'in son haftasında Aston Villa'ya karşı 3-2'lik iç saha galibiyetinde iki gol attı ve bu sonuçla kulüp altıncı Premier Lig şampiyonluğunu garantilendi.

2022–2023: Üç kupa kazanan kaptan ve ilk veda Gündoğan, 14 Ağustos 2022'de takım arkadaşları tarafından ayrılan Fernandinho yerine kulüp kaptanı seçildi. 6 Mayıs 2023'te, Leeds United'ı 2-1 yendikleri maçta iki golü de atarak, kulübünün 2022-23 Premier Lig'de üst üste 10.

Premier League şampiyonluğuna ulaşmasına yardımcı oldu. 14 Mayıs'ta Gündoğan, Everton'a karşı iki gol attı; bunlardan biri zekice bir vuruş, diğeri ise iyi bir serbest vuruştu.

Guardiola, oyuncunun “kalitesini ve önemini defalarca gösterdiğini” söyledi.

3 Haziran 2023'te Gündoğan, Manchester United ile oynanan 2023 FA Cup finalinde 12 saniye içinde attığı vole ile FA Cup finali tarihinin en hızlı golünü attı. Maç, Gündoğan'ın 51. dakikada bir başka vole ile ikinci golünü atmasıyla City'nin 2-1 galibiyetiyle sona erdi.

Maçtaki performansı nedeniyle gazeteci Phil McNulty tarafından “muhteşem” olarak övüldü ve BBC Sport okuyucuları tarafından maçın en iyi oyuncusu seçildi. 10 Haziran'da, finalde Inter Milan'ı 1-0 yenerek ilk Şampiyonlar Ligi şampiyonluğunu kazandı ve kulübün Avrupa Kupası'nı kaldıran ilk kaptanı oldu.

26 Haziran'da City, Gündoğan'ın yedi yılın ardından takımdan ayrıldığını duyurdu.

Barcelona 26 Haziran 2023'te Gündoğan, La Liga kulübü Barcelona ile iki yıllık sözleşme imzaladı ve transfer ücreti ödenmeden transfer oldu. 28 Ekim'de Real Madrid'e karşı oynanan maçın altıncı dakikasında Barcelona formasıyla ilk golünü attı ve 33 yıl 4 gün ile Sergio Agüero'nun ardından El Clásico maçında gol atan en yaşlı ikinci oyuncu oldu.

Bu gol takımın öne geçmesini sağladı, ancak sonunda Jude Bellingham'ın iki golüne yenik düşerek 2-1'lik bir mağlubiyet aldılar.

Manchester City'ye dönüş 23 Ağustos 2024'te, kulüpten bir sezon uzak kaldıktan sonra Gündoğan, Manchester City'ye yeniden katıldı ve bir yıllık sözleşme imzaladı. Aynı yılın 23 Ekiminde, Sparta Prag'ı 5-0 yendikleri maçta 100.

Şampiyonlar Ligi maçına çıktı. 25 Mayıs 2025'te Gündoğan, sezonun son haftasında Fulham'a karşı 2-0 galip gelen maçta, kulübe döndükten sonra Premier Lig'deki ilk golünü attı.

Galatasaray 2 Eylül 2025 tarihinde Süper Lig takımı Galatasaray ile anlaşmaya varan İlkay Gündoğan, resmi sözleşmeye imza atmak için İstanbul'a geldi. Aynı gün yapılan açıklamada, Gündoğan'ın bedelsiz transferi için Manchester City ile anlaşmaya varıldığı ve futbolcu ile 2 yıllık sözleşme imzalandığı duyuruldu.

13 Eylül'de Süper Lig'in 5. haftasında Atatük Olimpiyat Stadyumu'nda oynanan ve Eyüpspor'un 0-2 mağlup edildiği karşılaşmada kulüpteki ilk resmi maçına çıktı. 4 Ekim'de Ali Sami Yen Spor Kompleksi'nde oynanan ve 1-1 sona eren Beşiktaş derbisinde takım adına ilk golünü attı.

Bu maçta 80. dakikada Mehmet Ekici'nin yerine girdi. Toplamda 5 kez U-19 hazırlık maçında forma giydi.

Daha sonra 3 Mart 2010'da yine İsviçre ile oynanan bir hazırlık maçında ikinci ve son kez U-20 forması giydi.

Gündoğan, 11 Ekim 2010'da Ukrayna ile oynanan hazırlık maçıyla ilk kez Almanya 21 yaş altı millî futbol takımı forması giydi. 2013 Avrupa 21 Yaş Altı Futbol Şampiyonası eleme maçlarında şans buldu.

4 eleme maçında 1 gol 3 asist ile takımın grup birinciliğine yardım etti.

Almanya millî futbol takımı

Türk kökenli olan İlkay'ın hem Almanya hem de Türkiye millî takımlarını seçme hakkı bulunmaktaydı. Ancak İlkay Gündoğan kendi isteğiyle Almanya millî futbol takımını tercih ettiğini açıkladı.

Ağustos 2011'de Brezilya ile oynanacak hazırlık maçı kadrosuna dahil edilse de forma şansı bulamadı. 11 Ekim 2011'deki 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde Belçika karşısında Philipp Lahm'ın yerine son beş dakika oyuna dahil olup ilk kez Almanya forması giydi.

Dortmund ile şampiyonluk yaşadıktan sonra Joachim Löw tarafından 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası kadrosuna dahil edildi. Turnuvadan önce oynana hazırlık maçlarında millî forması 45 dakika için bir kez daha giyme fırsatı buldu.

Almanya'nın yarı finalde İtalya'ya elendiği turnuvada forma şansı bulamadı.

Bu geçirdiği sakatlık nedeniyle 2014 FIFA Dünya Kupası'nde forma giyemedi.

Gündoğan, 25 Mart 2015 tarihinde Avustralya ile oynanan ve 2-2 berabere biten hazırlık maçında millî takıma geri döndü. Euro 2016 elemelerine katıldı ve 14 Haziran 2015'te Cebelitarık'a karşı 7-0'lık deplasman galibiyetinde ve 7 Eylül'de Hampden Park'ta İskoçya'ya karşı 3-2'lik galibiyette gol attı.

6 Mayıs 2016 tarihinde, Gündoğan'ın sakatlığı nedeniyle Euro 2016'ya katılamayacağı açıklandı. 2018 Haziran ayında açıklanan, Rusya'da düzenlenecek 2018 Dünya Kupası kadrosuna seçildi.

19 Mayıs 2021'de UEFA Euro 2020 kadrosuna seçildi.

Manuel Neuer'in yokluğunda, Eylül 2023'te teknik direktör Hansi Flick tarafından millî takımın kaptanı olarak seçildi. Neuer'in sakatlığından dönüşünün ardından, yeni teknik direktör Julian Nagelsmann, Gündoğan'ın kaptanlık görevini sürdüreceğini, Joshua Kimmich ve Thomas Müller'in ise takımın yardımcı kaptanları olacağını açıkladı.

Gündoğan, Almanya'nın UEFA Euro 2024 kadrosuna seçildi. 14 Haziran'da, Münih'te düzenlenen Euro 2024'ün açılış maçında Almanya'nın kaptanı olarak çıktığı maçta İskoçya'yı 5-1 mağlup ettiler.

İlkay Gündoğan, 19 Ağustos 2024 tarihinde millî takımdan emekli olduğunu açıkladı.

Oyun stili Oyun görüşü, atletizmi ve liderlik özellikleriyle tanınan Gündoğan'ın Manchester City menajeri Pep Guardiola, onu “birlikte çalıştığı en iyi oyunculardan biri” olarak tanımladı. Jürgen Klopp, Gündoğan'ın Borussia Dortmund'daki eski teknik direktörü, Gündoğan'ı “çok sayıda güçlü yönü olan zeki ve eksiksiz bir orta saha oyuncusu” olarak tanımladı.

Gündoğan, Dortmund'da zorlu bir başlangıç yaptı ve “işler düşündüğüm kadar iyi gitmedi” diye itiraf etti. Ancak Klopp'a göre, “öğrenme isteği” ve “harika tavrı” sayesinde, kulüpteki sonraki kariyerinde derin oyun kurucu rolünde önemli bir rol oynadı.

Yaratıcılık ve olağanüstü pas yeteneğini, savunma özellikleri ve yorulmak bilmeyen enerjisiyle birleştirerek Dortmund'un “patlayıcı” oyun stiline uyum sağlayabildi.

Gündoğan, ilk yıllarında genellikle kanat orta saha oyuncusu olarak görev yapıyordu, ancak daha sonra Dortmund'da daha merkezi bir pozisyonda kendini kanıtladı. Bu pozisyon değişikliği ile ilgili olarak şunları söyledi: “Geniş alanda oynamak benim güçlü olduğum bir alan değil diye bir sonuca vardım.

Defansif veya orta saha oyuncusu olarak oynamaktan memnunum, ancak oyun kurucu olarak da kendimi kanıtlayabileceğime inanıyorum.” 2016 UEFA profilinde Philip Röber, Gündoğan'ın “topa sahip olan takımlarda üstün olduğunu ve takımın temposunu belirleyebildiğini” de belirtmiştir. Manchester City'de Gündoğan, defansif orta saha rolünde de dahil olmak üzere çeşitli orta saha pozisyonlarında görev aldı.

İstatistiksel olarak diğer orta saha takım arkadaşları kadar üretken olmasa da, özellikle gol ve asist sayısı açısından, topu dolaştırma ve diğer oyuncular için alan yaratma becerisiyle medyada övgüler aldı. Kariyeri boyunca Gündoğan sık sık sakatlıklarla mücadele etti.

Kişisel yaşamı Gündoğan, 2022 yılında Sara Arfaoui ile evlendi ve bir çocukları var. Türk millî voleybolcu Naz Aydemir ile kuzendir.

Gündoğan Müslüman'dır. Mayıs 2018'de Gündoğan, İngiltere ve Almanya doğumlu Türk kökenli oyuncular Mesut Özil ve Cenk Tosun ile birlikte Londra'da Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya geldi.

Gündoğan, Türk vatandaşı olmamasına rağmen Erdoğan'a "cumhurbaşkanım" şeklinde hitap ettiği için eleştirildi. Bu olay Almanya'da siyasi tartışmalara neden oldu ve Gündoğan haftalar sonra oynanan Suudi Arabistan maçında Alman taraftarlar tarafından ıslıklandı.

Nürnberg'den ayrılalı yıllar geçmesine rağmen Gündoğan, 1. FC Nürnberg ile ve 2011 yılında Abitur sınavını geçtiği yerel okul ile bağlantısını koparmadı.

O yılları profesyonel hayatının en güzel yılları olarak hatırlıyor ve “Futbolcu olarak en mutlu zamanlarımı, 18/19 yaşlarında 1. FC Nürnberg'de kariyerimin başında yaşadım” diyor.

★Başarıları

• Süper Lig: 2025-26
• Almanya'da Yılın Futbolcusu: 2023
• La Liga Sezonun Takımı: 2023–24
• UEFA Şampiyonlar Ligi: 2022–23; ikincilik: 2020–21
• Manchester City Sezonun Golü: 2022–23
• Sezonun Premier Lig'i Değiştiren Oyuncusu: 2021–22
• Ayın Premier Lig Oyuncusu: Ocak 2021, Şubat 2021
• PFA Premier Lig Yılın Takımı: 2020–21
• UEFA Şampiyonlar Ligi Sezonun Takımı: 2020–21
• FA Cup: 2018–19, 2022–23; ikincilik: 2024–25
• FA Community Shield: 2018, 2019
• Premier League: 2017–18, 2018–19, 2020–21, 2021–22, 2022–23
• EFL Cup: 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21
• DFL-Supercup: 2013
• UEFA Şampiyonlar Ligi ikincilik: 2012–13
• Avrupa Futbol Şampiyonası üçüncülük: 2012
• kicker Bundesliga Sezonun Takımı: 2012–13
• ESM Sezonun Takımı: 2012–13, 2020–21
• Bundesliga: 2011–12
• DFB-Pokal: 2011–12; ikincilik: 2014–15

Transfer Geçmişi